14th International Architecture Exhibition – La Biennale di Venezia – Fundamentals - Absorbing Modernity 1914-2014

Curator: Rem Koolhaas


Greek Participation :

Tourism Landscapes: Remaking Greece

Venice, 07 June – 23 November 2014

Commissioner - Curator: Yannis Aesopos


Greece will participate for the 10th time in the International Architecture Exhibition - La Biennale di Venezia. The Greek participation in the 14th International Architecture Exhibition - La Biennale di Venezia, is directed and curated by the National Commissioner architect and professor Yannis Aesopos, under the title "Tourism Landscapes: Remaking Greece". It explores the role of tourism as a vehicle of modernization of Greece through the emergence of constructed tourism landscapes: hotels and resorts, organized beaches, archaeological sites and museums, public space designs and infrastructure facilities. Moreover, it focuses on the concurrent (re)shaping of Greek national identity that is enhanced through the contact of the "other", the foreign, new and global element, which the activity of tourism presupposes.

Greek history and the Greek landscape jointly made up the myth of contemporary Greece. Historical and cultural continuity through the unaltered landscape defined the identity of the modern Greek state. These same elements –history and landscape– provided the foundation for Greece's entry to a new sector of economic activity that intensified rapidly during the country's post-War modernization period: tourism, a global industry in which Greece was to play an important role at a global scale. Tourism is by definition an extrovert activity that presupposes regular contact with the "other", being in touch with the new and adapting to it as well as a continuous (re)configuration of identity. In architectural terms, a constant remaking of the built landscape.

In the decades of the 50s and 60s, landscapes that combined natural beauty with history were selected for the construction of seaside hotels and organized beaches that could provide the necessary infrastructure for the oncoming influx of tourists. This architecture, merging into a whole with its surrounding natural landscape, did not subordinate itself to the pre-existing formal givens of tradition, but, rather, adopted the modern architectural language, thus asserting an original absorption of modernity and the modern life-style.

In the decades that followed, the rapidly increasing numbers of tourists triggered a jump in scale. Large-scale hotel volumes, incorporating the formal principles of international style modernism, were implanted in sea-side landscapes presenting a clear separation between architecture and landscape. The development of the discourse of preservation of historical buildings and settlements and the arrival of post-modernity led to the imposition of morphological rules that limited design freedom and to the (iconographic) redefinition of the local and the traditional as "neo-traditional" or "neo-Greek", thus intensifying local identity.

During the recent decade of opulence many elements of the international (minimalist) life-style and the wellness culture were incorporated in the design of the interior whose role became dominant, overshadowing that of the building's exterior. Now, at the time of crisis, glamour seems to be fading out giving its place to a more "sober" or "primary" living often based on the search for sustainability and a limited environmental footprint.

The constructed tourism landscapes –hotels, resorts, organized beaches, archaeological sites and museums, public spaces and infrastructures– constitute a constant negotiation between local and global, new and traditional, a recording of the dominant perception of our configured national identity at each given time within an ever homogenizing global culture.

The exhibition examines and presents –through examples of both built and unrealized projects as well as through new designs developed for the exhibition by Greek and foreign architects– architectures of tourism as tools for the modernization of the country and the shaping of its identity.


14η Διεθνής Έκθεση Αρχιτεκτονικής – La Biennale di Venezia

Fundamentals – Absorbing Modernity 1914-2014

 Επιμελητής: Rem Koolhaas



Tourism Landscapes: Remaking Greece

Βενετία, 07 Ιουνίου – 23 Νοεμβρίου 2014

Εθνικός Επίτροπος - Επιμελητής: Γιάννης Αίσωπος


Η Ελλάδα συμμετέχει για 10η φορά στη Διεθνή Έκθεση Αρχιτεκτονικής – La Biennale di Venezia. Η Biennale Αρχιτεκτονικής της Βενετίας είναι η σημαντικότερη έκθεση αρχιτεκτονικής διεθνώς και συγκεντρώνει περισσότερους από 150.000 επισκέπτες στους 6 μήνες που λειτουργεί.


Η Ελληνική συμμετοχή στην 14η Biennale Αρχιτεκτονικής της Βενετίας 2014 με Εθνικό Επίτροπο τον Γιάννη Αίσωπο, αρχιτέκτονα, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Πατρών, έχει τίτλο TourismLandscapes: RemakingGreece. Πραγματεύεται το ρόλο του τουρισμού ως εργαλείου διαρκούς εκμοντερνισμού της χώρας μέσω της κατασκευής δομημένων τοπίων τουρισμού –ξενοδοχεία και θέρετρα, οργανωμένες ακτές, αρχαιολογικοί χώροι, αρχαιολογικά μουσεία, διαμορφώσεις δημοσίων χώρων και τοπία υποδομών– αλλά και τη συνακόλουθη συνεχή (ανα)διαμόρφωση της εθνικής μας ταυτότητας.


Η ελληνική Ιστορία και το ελληνικό τοπίο συγκρότησαν από κοινού τον μύθο της σύγχρονης Ελλάδας. Το κλασικό παρελθόν της χώρας και η ιστορική και πολιτισμική συνέχεια διαμέσου του αναλλοίωτου του τοπίου καθόρισαν την ταυτότητα του νεότερου ελληνικού κράτους. Τα ίδια αυτά στοιχεία –Ιστορία και τοπίο– αποτέλεσαν την βάση για την είσοδο της Ελλάδας σε έναν νέο τομέα οικονομικής δραστηριότητας που ξεκίνησε στην μεταπολεμική περίοδο εκμοντερνισμού της χώρας: τον τουρισμό, μια παγκόσμια βιομηχανία στην οποία η Ελλάδα έμελε να παίξει σημαντικό ρόλο, σε παγκόσμια κλίμακα. Ο τουρισμός είναι μια κατεξοχήν εξωστρεφής δραστηριότητα που προϋποθέτει συνεχή επικοινωνία με το «άλλο», επαφή με το νέο και προσαρμογή σε αυτό και συνεχή (ανα)διαμόρφωση ταυτότητας. Με αρχιτεκτονικούς όρους, μια διαρκή ανακατασκευή του δομημένου τοπίου.


Ήδη από τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, τοπία που συνδύαζαν την εξαιρετική φυσική ομορφιά με την Ιστορία και την αναψυχή επιλέχτηκαν για την κατασκευή παραθαλάσσιων ξενοδοχείων, θέρετρων και οργανωμένων ακτών που θα προσέφεραν τις απαραίτητες υποδομές για την επερχόμενη μαζική εισροή τουριστών. Η αρχιτεκτονική αυτή δεν υποτάσσεται στις προϋπάρχουσες πολιτισμικές και μορφικές δεσμεύσεις του παραδοσιακού αλλά υιοθετεί τη μοντέρνα αρχιτεκτονική γλώσσα. Αναζητεί την κρυμμένη ευφυΐα του φυσικού ή κατασκευασμένου τοπίου που υποδέχεται τα κτίρια με στόχο μια νέα χωρική και νοητική εμπειρία. Πρόκειται για ένα νέο ελληνικό αρχιτεκτονικό ιδίωμα που εγκαθιδρύει τη συνέχεια μέσω του χώρου και της εμπειρίας του, παρά μέσω της μορφής και του διακόσμου. 

Μια πρωτότυπη αφομοίωση της νεωτερικότητας και του μοντέρνου τρόπου διαβίωσης είχε ήδη συντελεστεί.

Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, η διεθνής ανάπτυξη του τομέα της προστασίας κτιρίων και συνόλων και ο ερχομός της μετανεωτερικότητας οδήγησαν στην επιβολή μορφολογικών κανόνων που περιόρισαν την σχεδιαστική ελευθερία. Η αφομοίωση της νέας συνθήκης επέτρεψε και οδήγησε στην, σε μεγάλο βαθμό, εικονογραφική αναδιατύπωση του τοπικού και του παραδοσιακού ως «νεο-παραδοσιακό» ή «νεο-ελληνικό» ενδυναμώνοντας την τοπικιστική ταυτότητα. Στη διάρκεια της πρόσφατης δεκαετίας της ευημερίας, πολλαπλά στοιχεία του διεθνούς (μινιμαλιστικού) lifestyle και της κουλτούρας της ευεξίας ενσωματώθηκαν στο σχεδιασμό του εσωτερικού, του οπoίου ο ρόλος κατέστη κυρίαρχος, επισκιάζοντας το εξωτερικό του κτιρίου.

Τώρα πια, στην εποχή της κρίσης, η φαντασμαγορία ξεθωριάζει δίνοντας τη θέση της σε μια πιο «νηφάλια» και «πρωταρχική» διαβίωση βασισμένη συχνά στις αναζητήσεις της αειφορίας και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.  

Τα κατασκευασμένα τοπία του τουρισμού αποτελούν μια συνεχή διαπραγμάτευση ανάμεσα στο τοπικό και το παγκόσμιο, μια καταγραφή της κυρίαρχης αντίληψης για την εκάστοτε διαμορφούμενη ταυτότητά μας στα πλαίσια μιας ολοένα πιο παγκοσμιοποιημένης κουλτούρας.